Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin bazıları, faizsiz finans prensiplerine uygunluk açısından belirli kriterlere göre değerlendirilir. Katılım endeksi, bu kriterleri karşılayan hisseleri belirleyerek yatırımcılara faizsiz yatırım imkânı sunar. Peki, belirli bir hisse senedi ya da finansal araç Borsa Katılım Endeksi’ne uygun mu? Bu sorunun cevabı, şirketin faaliyet alanı, finansal yapısı ve belirlenen filtreleme kurallarına bağlıdır. Bu yazımızda, Borsa Katılım Endeksi’ne uygunluk kriterlerini ve yatırımcılar için önemini detaylı şekilde ele alıyoruz.
Borsa Katılım Endeksi Nedir?
Borsa Katılım Endeksi, faizsiz finans prensiplerine uygun şirket hisselerinin yer aldığı bir endekstir. İslami finans kurallarına göre oluşturulan bu endeks, yatırımcıların faiz ve haram kabul edilen sektörlerden kaçınarak yatırım yapmalarını sağlar.
Borsa Katılım Endeksi’ne dâhil olabilmek için bir şirketin faaliyet alanı faiz, alkol, tütün, kumar, silah, domuz ürünleri ve benzeri haram kabul edilen sektörlerden bağımsız olmalıdır. Ayrıca şirketin finansal durumu da belirli kriterleri sağlamalıdır. Özellikle faiz gelirleri, toplam gelirlerin belirli bir oranını geçmemelidir. Borçluluk oranı da belirlenen sınırların üzerinde olmamalıdır. Katılım endeksine giren hisseler, belirli dönemlerde gözden geçirilerek kriterlere uygunluk açısından tekrar değerlendirilir.
Borsa Katılım Endeksine Uygun mu?
Bir şirketin Borsa Katılım Endeksi’ne dâhil olabilmesi için hem faaliyet hem de finansal kriterler açısından belirli şartları karşılaması gerekmektedir. Bu kriterler, yatırımcıların İslami finans ilkelerine uygun olarak yatırım yapmalarını sağlar.
Faaliyet Kriterleri
Bir şirketin katılım endeksine girebilmesi için ana faaliyet alanı faiz, alkol, kumar, sigara, domuz ürünleri gibi İslami açıdan uygun olmayan sektörlerde olmamalıdır. Ayrıca, helal kabul edilen sektörlerde faaliyet gösterse bile bu sektörlere doğrudan yatırım yapmamalı veya gelir elde etmemelidir.
Finansal Kriterler
Şirketin bilanço yapısında belirli oranların aşılmaması gerekmektedir. Örneğin, şirketin faizli borçlarının toplam aktiflere oranı belirli bir seviyeyi geçmemelidir. Benzer şekilde, faiz gelirleri de şirketin toplam gelirlerinin belirli bir yüzdesinin üzerinde olmamalıdır. Bu oranlar belirli dönemlerde güncellenebilir ve şirketlerin periyodik olarak uygunluk açısından denetlenmesi sağlanır.
Borsa Katılım Endeksi’ne Dahil Olan Şirketler Nasıl Belirlenir?
Katılım endeksine uygun şirketler, belirli kriterler çerçevesinde değerlendirilerek endekse dâhil edilir. Bu süreç, hem şirketlerin faaliyet alanlarını hem de finansal durumlarını inceleyerek gerçekleştirilir.
Katılım Endeksi Filtreleme Süreci
Katılım endeksine uygun şirketler, belirli bir değerlendirme sürecinden geçer. İlk olarak, şirketlerin faaliyet alanları incelenir ve uygun olmayan sektörlerde faaliyet gösteren firmalar elenir. Daha sonra finansal kriterlere uygunluk açısından şirketlerin mali tabloları analiz edilir. Bu analiz sonucunda belirlenen oranları karşılayan şirketler endekse alınır.
Güncellenme ve Denetim
Borsa Katılım Endeksi, belirli periyotlarla gözden geçirilerek şirketlerin uygunluğu tekrar değerlendirilir. Eğer bir şirket, zaman içinde belirlenen kriterleri karşılamaz hale gelirse endeksten çıkarılır ve yerine yeni uygun şirketler eklenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Borsa Katılım Endeksi hakkında merak edilen bazı önemli soruları sizler için yanıtladık.
Borsa Katılım Endeksi’ne hangi şirketler girebilir?
Borsa Katılım Endeksi’ne yalnızca faizsiz finans kurallarına uygun olan şirketler dâhil edilebilir. Faiz, alkol, kumar, tütün ve benzeri sektörlerde faaliyet gösteren şirketler bu endekse giremez.
Bir şirketin Borsa Katılım Endeksi’ne uygun olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Bir şirketin katılım endeksine uygun olup olmadığını anlamak için faaliyet alanı ve finansal yapısı incelenmelidir. Şirketin gelirleri ve borçluluk oranları belirlenen sınırların üzerinde olmamalıdır.
Borsa Katılım Endeksi’ne dâhil olan şirketler değişebilir mi?
Evet, Borsa Katılım Endeksi’ne dâhil olan şirketler belirli dönemlerde gözden geçirilerek uygunluk açısından tekrar değerlendirilir. Kriterlere uymayan şirketler endeksten çıkarılır.
Borsa Katılım Endeksi’ne yatırım yapmanın avantajları nelerdir?
Borsa Katılım Endeksi’ne yatırım yapmak, faizsiz finans prensiplerine uygun hisse senetlerine yatırım yapma imkânı sunar. Aynı zamanda, yatırımcılar etik değerlere uygun şirketlere yatırım yaparak uzun vadeli kazanç elde edebilirler.
Borsa Katılım Endeksi ve BIST 100 arasındaki fark nedir?
BIST 100, Türkiye’nin en büyük 100 şirketini kapsayan bir endekstir ve faizli kazanç sağlayan şirketleri de içerebilir. Borsa Katılım Endeksi ise yalnızca İslami finans kurallarına uygun şirketleri içerir.
Katılım Endeksi’ne yatırım yapmak riskli midir?
Her hisse senedi yatırımında olduğu gibi katılım endeksine yatırım yapmak da risk içerir. Ancak endekste yer alan şirketler belirli kriterlere göre seçildiği için uzun vadeli ve etik yatırım yapmak isteyenler için avantajlı olabilir.
